Νέα

Λαογραφικοί θησαυροί στην Ερμιόνη
Αναρτήθηκε: 06/07/2020

Χριστούλα Σχοινά και Μανώλης Σκούρτης

 

Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ερμιόνης βρίσκεται στην τοποθεσία << Μύλοι >>, δίπλα στο Ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών και στεγάζεται στο παλιό αρχοντικό της οικογένειας Οικονόμου. Θυμίζει την αγάπη για το παρελθόν και την εσωτερική ανάγκη να μένουμε δεμένοι με τις ρίζες μας. Πολλοί μόχθησαν να το δημιουργήσουν από το μηδέν και εμείς σήμερα καμαρώνουμε γι’ αυτό.

Πριν ξεκινήσουμε την περιήγηση, ας αναφερθούμε στην ιστορία του κτιρίου, του αρχοντικού με την πέτρα και τον σοφά, την εσωτερική αυλή και τον στάβλο, τους ψηλούς τοίχους με πολεμίστρες, τα παράθυρα και τα πατζούρια που ανοίγουν προς τα μέσα.  Είναι  λαογραφικής και ιστορικής σημασίας, καθώς στην επάνω αίθουσα εγκαλέστηκε απόσπασμα από τη Γ΄ Εθνοσυνέλευση. Μετά από μερικά χρόνια ο εγγονός του ιδιοκτήτη, Κοσμάς Οικονόμου, καταστρέφει το αρχοντικό, που ανοικοδομείται το 1997 από τον αρχιτέκτονα του Υπουργείου Πολιτισμού Αίαντα Βαρζιγιανζίκη και την αρχιτέκτονα μηχανικό Ε.Μ.Π. Μαρία Οικονόμου. Εκεί σήμερα στεγάζεται η Έκθεση του Ι.Λ.Μ.Ε, η οποία αποτελείται από δυο μέρη, το λαογραφικό τμήμα των 3 αιθουσών, και το ιστορικό, δηλ. την Αίθουσα της Εθνοσυνέλευσης.

  Α΄ Αίθουσα

Σ’ αυτή την αίθουσα οι επισκέπτες μπορούν να δουν αρχικά τον χάρτη με τις δυο αρχαίες πόλεις της Ερμιονίδας, την Ερμιόνη και τους Αλιείς ( Πόρτο – Χέλι ), το προϊστορικό σπήλαιο Φράγχθι και τον χάρτη της αρχαίας Ερμιόνης. Στη διπλανή προθήκη βρίσκονται ένας αμφορέας, αλιευμένα εκθέματα από τον βυθό, θραύσματα από όστρακα πορφύρας από το αρχαίο πορφύριο της Ερμιόνης, του οποίου υπάρχουν ακόμα τα θεμέλια στο Δάσος << Μπίστι >> της Ερμιόνης, πήλινα λυχναράκια της πρωτοβυζαντινής περιόδου, και αρχιτεκτονικά μέλη από την αρχαία πόλη της Ερμιόνης. Στο βάθος βρίσκεται η ναυτική παράδοση της Ερμιόνης: ερμιονίτικα καΐκια σε κάδρα,  αναπαράσταση καϊκιού, χειροτέχνημα του π. Παναγιώτη Δασκαλοθανάση, μια χάλκινη προπέλα από ψαροκάικο και εξαρτήματα από τη μηχανή του, μαγνητικοί πυξίδα με το καπάκι της, σφουγγάρια και σύνεργα, κυρίως καμάκια.

Η βιβλιοθήκη περιέχει βιβλία για την νεότερη ιστορία και τη λαϊκή τέχνη. Στη τζαμαρία της βιβλιοθήκης διακρίνονται οι χάρτες  της ζωγράφου Ανθούλας Λαζαρίδου-Δουρούκου. Ο ένας δείχνει την πορεία των ναυτικών από την Ερμιόνη στον Πειραιά και στη Χαλκιδική, ο δεύτερος απεικονίζει την πορεία με μεγαλύτερα πλοία από την Ερμιόνη στη Μπαρμπαριά. Στη διπλανή προθήκη είναι τοποθετημένα ζωγραφιστά πιάτα και πιατέλες, γυάλινα και κρυστάλλινα αντικείμενα για το σερβίρισμα γλυκού, στολίδια από παλιά ερμιονίτικα σπίτια. Στη γωνιά δίπλα από την είσοδο είναι τοποθετημένο το παλιό Φαρμακείο με τα σκευή του στις βιτρίνες και φωτογραφίες από τα επαγγέλματα του προηγούμενου αιώνα .

 

Β΄ Αίθουσα

Στη Β’ Αίθουσα φαίνεται το σπίτι της νοικοκυράς (σαλόνι), καθώς και οι παραδοσιακές φορεσιές της Ερμιονίτισας. Το κοπανέλι  για το κέντημα, ένας καθρέφτης με τη λέξη << καλημέρα >>, ο παραδοσιακός κομός στον οποίο η γυναίκα φυλά τα κοσμήματα και αποτελεί βασική προίκα της νύφης. Στη μεγάλη προθήκη είναι τοποθετημένες οι φορεσιές της Ερμιονίτισας για όλες τις περιστάσεις: τον γάμο, την καθημερινή ζωή, τα επίσημα τραπέζια και το πένθος. Έξω από την προθήκη βρίσκονται οι φορεσιές της θρακιώτικης και της αρκαδικής γυναίκας, για να αναδειχθεί η διαφορετικότητα κάθε γυναίκας από διαφορετικά  χωριά της Ελλάδας. Στον υπερυψωμένο χώρο διακρίνονται το σαλόνι του σπιτιού, οι βρεφικές κούνιες, δυο σιδερένιες και μια ξύλινη νάκα, και βρεφικά ρούχα.

Οι πίνακες της Ανθούλας Λαζαρίδου- Δουρούκου με διάφορα θέματα, όπως ο αρραβώνας, το θέρος, το ταξίδι στην Μπαρμπαριά και το γιάλα – γιάλα, συμπληρώνουν την εικόνα του ερμιονίτικου παρελθόντος.

Γ’ Αίθουσα

Σ’ αυτή την αίθουσα ο επισκέπτης μπορεί να δει αναπαράσταση την ερμιονίτικης τραπεζαρίας και εργαλεία για την υφαντουργία, τη γεωργία και την τέχνη του πρωτομάστορα: έναν αργαλειό στον οποίο κεντάται ένα χαλί, την ανέμη, τη ρόκα, τη ραπτομηχανή, πάνω στην οποία βρίσκεται η προθήκη με διάφορα εργαλεία του μάστορα. Στον υπερυψωμένο χώρο δεσπόζουν το τραπέζι του τσαγκάρη με τα εργαλεία του, τα εργαλεία του γεωργού και τέλος η τραπεζαρία με όλα απαραίτητα σκεύη.

Η Αίθουσα της Εθνοσυνέλευσης

Τον Απρίλιο του 1826 συγκλήθηκε η Γ’ Εθνοσυνέλευση στην Επίδαυρο, που διαλύθηκε μετά την ηρωική έξοδο του Μεσολογγίου. Μέτα από αυτό ο Κολοκοτρώνης βρίσκεται στην Ερμιόνη και κατοικεί στο σπίτι των Μητσαίων, οπλαρχηγών της Ελληνικής Επανάστασης.

 Ο ίδιος προσπαθεί να πείσει τους Έλληνες να συγκεντρωθούν στην Ερμιόνη ώστε να συνεχιστούν οι συνεδριάσεις. Η Ερμιόνη, απέναντι από την οροσειρά Αδέρες ήταν τόπος ασφαλής, είχε θαλάσσιους δρόμους επικοινωνίας με την Ύδρα και τις Σπέτσες, και θα απέκλειε συνάντηση στην Αίγινα, όπου θα πλειοψηφούσαν Άγγλοι και Γάλλοι (ο Κολοκοτρώνης ήταν ρωσόφιλος). Η Εθνοσυνέλευση είχε διάρκεια δυο μηνών, από την 18η Ιανουαρίου έως και την 17η Μαρτίου του 1827 και περιλάμβανε προκαταρκτικές συνεδριάσεις και κανονικές. Συμμετείχαν τα 2/3, ενώ οι άλλοι βρέθηκαν στην Αίγινα. Αργότερα συνέχισαν όλοι μαζί στην Τροιζήνα.

Μπαίνοντας μέσα στην αίθουσα, μας γεννιέται το ερώτημα πώς χώρεσαν 147 άτομα μέσα σ’ αυτή την αίθουσα. Αντικρίζουμε  έναν μπουφέ, το εξώφυλλο από το βιβλίο του Ιωάννη Μάλλωση, πίνακες του ζωγράφου Raymond, μια στολή εύζωνα, τα χειρόγραφα του Κολοκοτρώνη λίγες μέρες πριν φύγουν από το κτίριο (στο ένα προτείνει τον Καποδίστρια ως Κυβερνήτη με επταετή θητεία, στο άλλο τονίζει την ανάγκη για ομόνοια), το κείμενο του Γ. Σισίνη, προέδρου της Γ’ εθνοσυνέλευσης, με το οποίο τονώνει το ηθικό των οπλαρχηγών, έναν ιστό από λάβαρο από την σημαία του αγώνα του ’21, τις πηγές του Φωτάκου από την ΙΓ συνεδρίαση, τη στολή του Αρκά και του Ερμιονίτη ναυτικού με την παραδοσιακή ναυτική βράκα, μετάλλια από οπλαρχηγούς, ελληνικά σπαθιά και μονόκαννα ντουφέκια, τούρκικα σπαθιά με το γνωστό  μισοφέγγαρο στη λαβή τους, μια μπάλα από κανόνι, μεταγενέστερα  κείμενα (όπως μια επιστολή των προεστών οι οποίοι ευχαριστούν τον ιδιοκτήτη για την διαμονή τους στον χώρο αυτό). Την ξενάγηση κλείνει ένας  πινάκας της Γ’ Εθνοσυνέλευσης και στον τοίχο μια χαλκογραφία της Ερμιόνης του 19ου αιώνα.

                                                                                                   

                   

     

Featured Photos